Kur’an-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: “Asra yemin olsun ki hiç şüphesiz insan hüsran (zarar)dadır. Ancak inanıp salih amel işleyenler, birbirlerine hakkı ve sabırlı olmayı tavsiye edenler bunun dışındadır.” (Asr, 1-3)

Halikın namütenahi adı var, en başı Hak
Ne büyük şey kul için hakkı tutup kaldırmak!

Hani ashab-ı kiram ayrılalım derlerken,
Mutlaka sûre-i ve’l-asrı okurmuş, bu neden

Çünkü meknun o büyük sûrede asar-i felah
Başta iman-ı hakiki geliyor, sonra salah

Sonra hak, sonra sebat: İste insanlık
Dördü birleşti mi yoktur sana hüsran artık

Mehmet Akif

İmam-ı Azam Hazretleri zengin bir alimdi. Ticaretle de meşgul olurdu. Birgün öğrencilerine ders verdiği sırada bir haber aldı:

”Size ait kumaşları getiren gemi batmıştır.”

Büyük alimin cevabı tek cümle oldu:

”Elhamdülillah!”

Ve dersine devam etti. Bir müddet sonra aynı haberci gelip dedi ki:

”Efendim.,özür dilerim, biraz önce verdiğim haber doğru değilmiş. Malınızı taşıyan gemi sapsağlam geldi, şu anda yükünü boşaltıyor.”

O mübarek zat,yine aynı cümleyi tekrarladı:

”Elhamdülillah!”

Yanındakiler hem kayıp hem de kazanç halinde söylenen bu cümlenin sebebini sordular. Buyurdu ki:

- “Biz, küfür ve sapkınlık hariç, her halde Cenab-ı Hakk’a şükür üzere olmalıyız. Dünya imtihan yeridir. Bazen vererek bazen de alarak imtihan eder. Önce Rabbim beni alarak, zarara sokarak imtihan ediyor diye düşünüp hamdettim. Sonra lutfederek, kazandırarak imtihan ettiğini anladım; yine hamdettim…”

Gencin birisi Kâbe'de hep, "Ey doğrularin yardimcisi olan Allahim, ey haramdan sakinanlarin yardimcisi olan Allahim, sana hamdü sena ederim" diye dua eder.

Zenginlik Rabbimiz'in bir nimetidir. Ancak adabı ve ölçüsü bilinmezse nimetler külfet olur.

Amr İbnü'l As (r.a) anlatır. Rasülullah (s.a.v) şöyle buyurdu:
"Salih adam (iyi ve olgun mü'min) için hayırlı mal ne güzeldir." (1)
Hadis'in vürud sebebi:
Amr İbnü-i As (r.a)anlatır:
-Peygamber (s.a.v) bana (haber) gönderip elbisemi ve silahımı kuşanmamı, sonra da kendisine gelmemi emretti. Ben de emredileni yaptım ve yanına vardım ki,abdest alıyordu. Gözünü bana çevirdi, sonra aşağı indirdi ve şöyle buyurdu:

Abdurrahman İbni Avf (ra) anlatır: Rasülullah (sav) şöyle buyurdular:

"Allah'ın lanetine uğrayan şeytan, mal sahipleri (zenginler) hakkında şöyle seslenir: (Allah'tan ve ibadetlerden gafil) mal sahibi mutlaka şu üç zararın biriyle benden kurtulamaz. Sabah ve akşam yanına gider, ona vesvese veririm.

a- Haram yoldan kazanmasını (helal olmayanı almasını) sağlamaya çalışırım.
b- Meşru olmayan kötü yollara harcamasını sağlarım.
c- Ve ona malı öyle sevdiririm ki, hakkıyla; yerli yerince harcayamaz.

İslamiyet'in, dünya hayatında huzur ve saadeti kazandıran prensiplerinden birisi de kanaattir. Kanaat, yani gözü ve gönlü tokluk, çalışıp çabaladıktan sonra kazanılana şükretmektir. Kanaat mevcutla yetinmek değil, elimizden gelen gayreti gösterdikten sonra ele geçenle yetinmektir. Ama çalışırız da çok kazanırız veya az kazanırız.

Amr İbni Şuayb anlatır: Rasülullah (sav) şöyle buyurdular:

"Şüphesiz ki Allah, nimetinin eserini kulunun üzerinde görmekten hoşlanır." (17)
Hadis-i Şerifi daha iyi anlayabilmek için önce vürud sebebini nakledelim:

İnanan insanın en önemli görevlerinden biri de şükretmesidir. Biz insanlar genellikle sahip olmadığımız şeylere bakıp yakınırız. Onun için de bir türlü Allah'a şükretme görevimizi hakkı ile yerine getiremeyiz. Ayet-i Kerime'de bu husus şöyle ifade edilir:

"O size istediğiniz her şeyi verdi. Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız sayamazsınız." (7)

Duanın tekrarlanması, Yaratıcıyla bağın süreklileştirilmesidir. Gerçekleşen dua, şükre dönüştürülerek sürdürülmelidir.

İnsanın aklı ve kalbi geliştikçe, hayatındaki değersiz meşguliyetleri daha iyi algılar. Sinemalarda seyredilen uydurma maceraların hayatın gerçeklerini yansıtmadığını bilir. Spor müsabakaları, müzik yarışmaları, törenler, savaşlar, istihbarat örgütleri, devletler ve her günün manşet haberleri, hayatın anlamım ve boyutlarını açıklamaya yetmemektedir.

İsteklerimizin yaratıcısı maddî sebepler değil, sebepleri de yaratan Evrenin Sahibidir. Sebeplere başvurmak zorundayız; ancak sonucu Yaratıcıdan istemeyenler, çoğu zaman reddedilirler.

Dünyadaki iyi ve kötü her şey maddî sebeplerle perdelenmiştir. Bir hedefe ulaşmak istediğimizde ona bizi ulaştıracak yollara, tekniklere ve çabalara başvurmak zorunda kalırız. Ancak o yolları ve teknikleri hakikî güç sahibi sandığımızda, çoğunlukla amacımızdan mahrum bırakılırız.

İsteklerimiz kabul edilerek bize sunulduğunda, onları çok önemsememiz ve değerlerini şükürle takdir etmemiz gerekir. Elde ettikten sonra unuttuklarımız geri alınacaktır.

İklerimizi almaya lâyık olmak istiyorsak, bize verilmiş olanları kaybetmeyi hak etmemiş olmalıyız. Şükürsüzlüğümüz yüzünden elimizdekiler tek tek geri alınacaksa, yeni isteklerimiz de reddedilecektir. "Alamıyorum, yapamıyorum, kazanamıyorum, başaramıyorum..." diyenler... Zaten almış oldukları nedeniyle sevinç duyuyorlar mıydı; şükrediyorlar mıydı?