İnsan, birisini örnek almak ve ona uymakla kârlı mı çıkar yoksa zararlı mı? İmrendiğiniz daha iyi bir insan, daha başarılı bir öğretmen, daha iyi bir öğrenci, daha sevimli bir arkadaş, daha iyi bir meslektaş, daha iyi bir çocuk, daha iyi bir anne-baba varsa, onları örnek alıp onlar gibi olmak sizin için bir kazanç değil midir?

Günlük işlerimizden yüksek ideallerimize kadar gerçekleştirmede sıkıntıya düştüğümüz ya da başaramadığımız, hattâ hayalden öteye götüremediğimiz veya başlayıp yarıda bıraktığımız ne kadar çok düşünce ve hedeflerimiz vardır değil mi?

Bunları başarabilmek ve istenen sonucu elde edebilmek tek bir faktöre bağlı olmamakla birlikte, örnek insanları rehber edinmek ve onların tecrübe ve bilgilerinden yararlanmak en kestirme ve belki en sağlıklı yollardan birisidir. Çünkü diğerlerinin hareket ve davranışlarını aynen veya benzer şekilde tekrarlayan onların elde ettiği sonuçların aynısını veya benzerini elde eder.

Bir yanda ideal hayaller, öbür yanda hayal idealler.. Bir yanda realiteye riayetkâr idealistler, diğer yanda idealsiz realistler.. Ve her ikisinin arasındaki kader-denk noktada insanoğlu...

Evet bütün idealler hep böyle bir hayal ile başlar. Başlar ama ideallerin gerçekleştirilmesi, hayalperest olmaksızın, realist yaklaşımlarla ve gerçekçi adımlarla mümkün olur. Psikolojiyle alakalı tarafları da bulunan bu husus, esas talim ve terbiye vazifesiyle sorumlu eğitimci ve öğretmenleri, özellikle de resmî veya sivil kurumların rehberlik ve danışmanlık işini yürüten görevlilerini öncelikli olarak ilgilendirmektedir. Kanları deli deli akan civan gibi delikanlıların genç yaşta, ümitsizlik ve karamsarlık hastalıklarıyla can çekişmesi ve ne kendileri ne de millet için kayda değer bir faydayı icada muktedir olamamaları. Çoklarının da erkenden ihtiyarlayıp otuzunda-kırkında yalnızlığı ve bedbinliği seçmesi. Seçme mi, dûçâr olma mı! İdeal dünyası yıkık bir orta nesil. Gözlerinde kaybedişin buğusu, yüreklerinde geri kalışın acısı ve sözlerinde alev alev yeis! Modern çağların çocuğu salgın bir hastalık bu. Dertli olanlar için gayet acılı ve acıklı bir sancı, mânahnüfîhimiz olan mevzu. Bu arada, hoş görmeli gamsızları; mazeretleri var onların bir ömür boyu.