Benlik ve enaniyetlerin dizginlenemez olduğu bir dönemde özgüven ve "ben yaptım" deme gibi değişik tabirlerin gölgesinde nefislerin ukalalaştığını ve küstahlaştığını düşünüyorum. İnsan karakteri, kabiliyet ve istidatları ortaya çıkarılmalı, onların gelişmesine tabiî ki gayret gösterilmelidir. Fakat, böyle bir neticeyi elde etmek için kullanılacak üslup ferdi şımartacak ve onu bencillik girdabına düşürecekse ondan uzak kalınmalıdır. Çünkü, meseleyi şahsın dar imkânlarına, sınırlı iktidarına ve güçsüz iradesine bina etmek her şeyi daraltma ve zayıf bırakma olur. Her meselede "ben" diyen insan, artık nefsini merkeze kor, onu esas kabul eder, yaptığı her iş ve elde ettiği her başarıyla enaniyetini biraz daha besler. Nefis merkezli ve kendine çok güvenen öyle bir insan, azıcık sürçüp düştüğü bir yerde ise bütün bütün ümitsiz kalır, tutunacak yer bulamaz ve bir daha da doğrulamaz.

Şirketlerde farklı seviyelerde bulunan insanlarla çeşitli ortamlarda birlikte çalıştığım için, ister işyerinde, ister evde olsun, kişisel ilişkilerde başarısızlığın beş ortak nedenden kaynaklandığını gözlemledim. Bunlar şöyle:

*Sürekli kendiyle meşgul olma
*Acele varsayımlar
*Olumsuz yaklaşımlar
*Beğenilme arzusu
*Nezaketsizlik

Sürekli Kendiyle Meşgul Olma

Kişilik, doğuştan gelen özelliklerimizle sonraları toplum içerisinde edindiğimiz özelliklerimizin, alışkanlıklarımızın toplamından oluşuyor. Doğuştan gelen özelliklerin değiştirilmesi güç olsa da çevreden kazanılan özellikler kişinin içinde bulunduğu çevreye göre farklılık gösteriyor.

Kıskançlık duygusu içerisinde isteyenler, ayrımcıdırlar, bölücüdürler ve reddedilirler. Kucaklayıcı bir kalple ve paylaşmak isteyen bir hisle isteyenler, kabul edilirler.

"Okulun en başarılı insanı ben olayım." diyen öğrenci, başarısını diğerinin başarısızlığına dayandırır. "En iyisi benim olsun!" demek kıskançlık; "Sadece benim olsun!" demek bencilliktir.

Birbirimizi kıskandığımızda, anne babalarının kardeşleri arasında ayrımcılık yapmalarını bekleyen bencil çocuklara benziyoruz.