MEKKE DÖNEMİ… Bu kelimelerin her insanın hassasiyetine göre ayrı ayrı çağrışımlar yaptığı mâlûm. Ancak “Mekke Dönemi ve Putlar” denince genel bir yansıma görülür. Aptallıkla suçlayan bir ifadeye tebessüm eşlik eder ve alaycı bir bakış yayılır ortalığa… Çoğu zaman kelimelere gerek kalmaz. Her birimiz içimizden “Canım bu kadar da olmaz ki! İnsan tahtadan, taştan, kendi eliyle yaptıklarına nasıl bel bağlar? Nasıl onlardan ister? Nasıl onlardan ümit eder?” diye geçiririz. Dudaklarımız hafifçe kıvrılır, dişlerimiz hafifçe gözükür, kahkaha atamasak da hafifçe gülümseriz. Putlar sadece o döneme ait, bizle ilgili olmayan taşlar tahtalar olup kalır ve hiç girmez dünyamıza… Üzerinde hiç düşünülmez, sorulmaz. Elimize bir bıçak alıp, tahtaları yontmadığımız için mi böyledir, bilinmez.

Günlerden bir gün bir derste paradan konuşuluyordu. “Şu camdan bir tomar bıraksan sokakta insanlar birbirini yer” dedi bir arkadaş. Ardından ekledi. “Kağıt, düşünsenize üstünde rakamlar yazılı kağıtlar.”

Ve durum pek farklı değildi. Bundan 1400 yıl önce insanların tahtalardan beklediğini, biz kağıtlardan bekliyorduk bugün.

Çalışmak; sıkıntı dolu dakikalarca çalışmak ve para kazanmak… Kime sorulursa sorulsun hedef değildir para. Böyle söylenir durulur. Ancak anahtardır para. Huzuru, saadeti, mutluluğu getirecek anahtar… Sonra anahtar bu kapıları açmaz. Ve banka cüzdanları kabarık insanlar, putların yardım edemediğinin şahididirler. Herşeyi satın aldığı düşünülen para mal sayısını arttırmış, ama huzuru ânlarımıza taşıyamamıştır.

Her olayda kainatın sahibinin varlığını ve icraatını farketme niyeti olan insanlar için durum daha tehlikelidir bence. Dayanak noktası madde olanlar için paradan umut beslemek kendi içinde tutarlıyken, Hâkim–i Ezelî’yle muhatap olanlar için durum pek öyle değildir. Herşeye gücü yeten bir Allah’a inandığımızı söylerken, kullandığımız cümleler iman ekseninden çok uzaktır.

Bir portakalı evimize getiren paradır güya. Kâinattaki tüm rakamlı kağıtlar toplansa bir portakal yapabilir mi, sorulmaz. Yine o kadar kağıt toplansa o portakaldan lezzet aldırtabilir mi, sorulmaz. Cebimize giren para kimin verdiği kabiliyetlerle kazanılmıştır; o da sorulmaz. Ve para satın alır. Portakalı var eden kudret Sahibi, duyguları bize takan kudret Sahibi, kabiliyetleri veren kudret Sahibi, Kâdîr–i Ezelî yoktur dünyamızda… Allah adına derken bile, tavırlar farklı değildir. Hizmet için para lazımdır. Daha güzel bir evde oturmak tebliğ içindir. Arabamızın markası da öyle. Ve para konuşur. Kalpleri çeviren para mıdır, yoksa Hâdi olan Rabbimiz mi? Sorulmaz. Hakikat tek başına tercih için yetmez ise ve parayla desteklenmeli ise, ne kadar hakikattir, düşünülmez. Sonuçta bir hengamedir yaşanır. Aynı cümlenin içinde karıncadan arslana kadar milyar kere milyar hayvana rızık veren Kadîr’den ve paranın gücünden beraber bahsedilir.

Hayatımıza ve tercihlerimize bakınca putların sadece o döneme ait olmadıklarını anlamak zor olmaz. Yalnızca Mekke’ye ait değildir putlar. Her devirde ve her nefiste mevcuttur. Hayatımızın birçok karesi bunu söyler bize… Ve onları temizlemek niyetiyle Rabb’e iltica etmemizin hem ihtiyaç, hem vazife olduğunu fısıldar durur.

Mekke dönemi ve putlar dendiğinde —aptallıkla suçlayan bir ifadeyle— aslında kime güldüğümüzün farkında mıyız?

Sevde Sevan Uşak