UYKUNUN TARIHÇESI

Uyku ve rüyaya olan ilgi ilk çaglara kadar gitmektedir. Bir çok büyük düsünür, Aristo, Hipokrat, Freud ve Pavlov uyku ve rüyanin psikolojik ve fizyolojik temellerini açiklamaya çalismistir.

Uykunun uyaniklikla, ölüm arasinda bir durum oldugu kabul edilmekle birlikte bugün uykunun aktif bir durum oldugu bilinmektedir. Uyku fizyolojisi konusunda ilk yayin "The Philosophy of Sleep" Iskoç bilim adami Robert MacNish tarafindan 1834''de yayinlanmistir.

Uykunun aktif ve pasif oldugu yillarca tartisildiktan sonra bugün, uykunun aktif bir olay oldugu hizli göz hareketlerinin kesfiyle anlasilmistir. Uykunun aktif mi, yoksa pasif bir olay mi oldugu konusunda tartismalara J. Allan Hobson 1989''da yayinladigi Sleep adli kitapta açiklik getirmis ve kitabin ilk giris cümlesinde uyku konusunda son 60 yilda ögrendiklerimiz, 6000 yildir ögrendiklerimizden fazladir demistir.

Nathaniel Kleitman 1920''li yillarda Chicago üniversitesinde uyku ve uykusuzluk konusunda bir çok çalismalar yapmis, uyku deprivasyonu konusunda bir çok önermelerde bulunmustur. Bu çalismalarini 1938''de yayinladigi Sleep and Wakefulness adli kitapta toplamistir.

Beyin hücrelerinin elektriksel aktivite gösterdigi Luigi Galvini tarafindan hayvan çalismalarinda gösterilmistir. Daha sonra bu aktivitenin beyin hücreleri arasinda iletildigi Emil du Bois - Reymond ve Hermann von Helmholtz tarafindan gösterilmistir. Hans Berger 1928 yilinda insan beyninin elektriksel aktivitesini kaydetmis ve uyaniklikla uyku sirasinda olusan elektriksel aktivite farklarini göstermistir. Bundan sonra uyku konusunda çalismalar baslamistir. Gerçek anlamda uykuda gözlenen parametreler Harvard Üniversitesinden Harvey, Hobart, Davis ve digerleri tarafindan çalisilmistir. Blake, Gerard ve Kleitman bu konudaki çalismalarini Chicago Üniversitesi ''nde sürdürmüslerdir. Kleitman ve Aserinsky 1953 yilinda uykunun hizli göz hareketlerinin oldugu REM uykusunu elektroensefalografide göstermislerdir. Dement ve Kleitman 1956''da uykunun siklik degisimlerini göstermislerdir. Bu siklik dönemlerin 90 - 100 dakika sürdügünü, evre 1 ile baslayip REM uykusu ile sonlandigini göstermislerdir.

Uyku hastaliklari konusunda ilk gözlemler eski çaglara kadar gitmektedir. Milattan önce 3. yüzyilda Büyük Iskender döneminde Pontus devletinde yasayan Dionizos ''un oturdugu yerde uyudugu, horladigi ve solunum durmalarinin bogulur gibi oldugu ve uyandirmak için etine igne batirildigi bildirilmistir. Tarih öncesi dönemde uyku apne sendromunun tipik örneklerinden biri oldugu ancak arastirilirsa baska örneklere rastlanacagi vurgulanmistir. Uyku apne sendromunun yine farkinda olmadan bir baska tanimi ünlü Ingiliz yazar Charles Dickens tarafindan 1836''da yapilmistir Charles Dickens, seri yayin olan " Posthumous Papers of the Pickwick Club " da bu kulübün çaycisi Joe'nun oturdugu yerde uyukladigi, horladigi, uykudan zor uyandirildigi, siyanotik, kalp yetmezligi ve kisilik degisikligi oldugunu bildirmistir. Uyku apne sendromunu bilimsel anlamda ilk kez 1956 da Burwell ve arkadaslari tanimlamislardir. Avrupa''da 1965 yilinda birbirinden bagimsiz olarak Gastaut, Tassinari, Duran, Fransa''da, Jung ve Kuhlo, Almanya''da uyku apne sendromunu kesfedip tanimlamislardir. Giorgio Coccagna obez olmayan olgularda uyku apne sendromu varligini göstermislerdir. Elio Lugaresi ve arkadaslari 1970 de trakeostomi uygulanan olgularin kliniginde belirgin düzelmenin oldugunu bildirmislerdir.

Elio Lugaresi 1972''de Italya''da ilk Uluslararasi Uyku Apne Sendromu Sempozyumunu düzenlemistir.

Christian Guilleminault 1972''de Stanford Üniversitesi''nde uyku çalismalarina basladiktan sonra solunumsal parametreler uyku çalismalarinda kullanilmaya baslamistir. Sonraki çalismalarda gece boyunca uyku çalismalarina 1974''de Jerome Holland tarafindan Polisomnografi denilmistir. Guilleminault gündüz asiri uykulugunun uyku apne sendromunda çok önemli yakinma ve patolojik bulgu oldugunu vurgulamistir. Gündüz uykululugunu ölçmek amaciyla, Yoss ve arkadaslari göz bebegi çapi ölçümlerini kullanmayi önermislerdir. Daha sonra Dr. Mary Carskadon tarafindan gündüz uykulugunun dogru ve objektif ölçümünü saglayan Multiple Sleep Latency Test (MSLT ) gelistirilmistir.

Obstrüktif uyku apne sendromunda 1980 öncesi tedavi kalici trakeostomiydi. Ancak 1980''den sonra bu tedavi yerini cerrahi ve mekanik ventilasyon tedavisine birakmistir. Cerrahi tedavi olarak uvula palato faringo plasti (UPPP) uygulanmistir. Mekanik ventilasyon ise 1981''de Collin Sullivan tarafindan continuous positive nasal airway pressure (n - CPAP) olarak uygulanmistir. Doksanli yillarin basindan itibaren oto - CPAP kullanilmaya baslanmistir.

Ülkemizde uyku hastaliklari konusunda çalismalar Dr. Ismet Karacan''in ögrencileri tarafindan seksenli yillarin ikinci yarisindan sonra baslatilmistir. Dr. Erbil Gözükirmizi Cerrahpasa Tip Fakültesi Nöröloji Anabilimdali''nda, Dr. Hamdullah Aydin GATA Psikiatri Anabilimdali''nda uyku hastaliklari konusunda çalismalari baslatmistir.


Lütfen ilanlariniz icin ilan ekle formunu kullaniniz!

sitemizdeki yer alan yorum mantigindaki tüm ilanlar yayindan kaldirilmistir. Ilanlarini ilan ekleme forumunu kullanarak ekleyiniz. Sistemdeki mevcut ilan gösterimleri buradaki sayfamizda aktif haldedir. Teknik sorun ve diger sorulariniz icin lütfen bizimle buradan iletisime geciniz


Eklenen Tüm Ilanlar



Bizimle çalışmak isterseniz buraya tıklayınız


data-ad-client="ca-pub-2336117989709366"
data-ad-slot="5297746677"
data-ad-format="auto">

Google
 

Son yorumlar

Anket

islamikariyer.com (2006-2008).