Trend belirleyici ‘Trends Journal’ dergisi, en hızlı yaygınlaşan ve büyüyen işkollarını belirleyip, geleceğin en popüler 10 mesleğini seçti. Geleceğin en popüler meslekleri olarak belirlenen meslekler Deneyim Tasarımcısı, Tıbbi Araştırmalar Uzmanı, Web Tasarımcısı, İnternet Güvenliği Uzmanı, Şehir Planlayıcısı, Medya Promosyoncusu, Yetenek Avcılığı Uzmanı, Satın Alma Ajanları, Sanat Yönetmenleri ve Haber Analistleri.

Görüldüğü gibi bu mesleklerin pekçoğu İşkur’un meslekler listesinde resmi olarak tanımlanmamış. Fakat bu meslekler şu ya da bu şekilde Türkiye’de çeşitli meslek dallarında ders olarak okutulmakta ya da kurslarda bu meslekler edinilmekte. Bu meslekleri kısaca aşağıda açıklayalım.

Deneyim Tasarımcısı
Perakende sektöründe çalışan bu yetenekli kişiler özellikle mağazalara gelen müşterilerin etkilenmesi üzerine odaklanıyor. Bunun içine çekici duvar boyalarının kullanılması, pencerelerin doğru yerlere açılması giriyor. Mağazada belli bir atmosfer yaratılarak, satılmak istenen eşyanın müşteri gözünde çekici olması sağlanmaya çalışılıyor.

Tıbbi Araştırmalar
Tıp, senelerden beri en popüler meslekler listesinde ilk sıralarda… İnsan ömrü uzarken, Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıklarla savaşmak için gerekli araştırmaları yapanlar ise, tıbbın en popüler isimleri.

İnsanın yaradılışını, gerçek özelliklerini tanıması, kendini doğru değerlendirmesi kolay gerçekleştirilecek bir hedef değildir. Bu özellikle deneyimi az ve kendini kanıtlama çabasında olan gençler için daha da zordur.
İnsanların kendilerini tanımalarını engelleyen en önemli etmen başkaları tarafından beğenilme, kabul görme arzusudur.
Kendini başkalarının ölçütlerine göre değerlendiren kişi büyük olasılıkla kendi gerçeğinden uzaklaşacak, kendi özüne uymayan bir öz kavramı geliştirecektir.
Doğru ve gerçekçi bir öz kavramı geliştirmenin ön koşulu çevrenin beklentilerine ve değerlendirmelerine aşırı derecede duyarlı olmamaktır. İçsel özgürlüğünü geliştirmiş kişi kendini inceleyerek doğasını tanıyabilir.
Doğasını tanımak isteyen kişinin yapacağı iş değişik ortamlarda neler yaşadığını, çeşitli durumlar ve olaylar karşısında neler hissettiğini sık sık gözden geçirmek ve bu yaşantılarının adını koymaktır.
Başkalarının önem verdiği özelliklerine sahip olduğuna kendini inandırmaya çalışan, başkalarının önem vermediği özelliklerini bastırmaya çalışan kişi, doğasına yabancılaşmaya ve gizilgüçlerini kullanamamaktan ileri gelen bir uyumsuzluk yaşamaya adaydır.
ÖSYM adayların kendilerini tanımaları, yükseköğretim programları hakkında bilgi edinmeleri için bazı ölçme araçları ve yayınlar hazırlatmıştır. Bunlardan Kendini Değerlendirme Envanteri on üç, BİLDEMER ( Bilgisayar Destekli Meslek Rehberliği ) programı altı yıldır, ve ‘ Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi ‘ adlı kaynak kitap on beş yıldır

Üniversiteye girişte uygulanan sınav sistemi, öğrencinin akademik yeteneğini ( soyut konuları öğrenme gücünü ) ve okul başarısını ( bilgisini ve çalışma disiplinini ) değerlendiren bir yapıdadır.
Öğrencinin okul başarısı da okuduğu okuldaki öğrencilerin Öğrenci Seçme Sınavındaki puan ortalamaları ( akademik yetenek düzeyleri ) ile diploma notları düzeyleri birlikte dikkate alınarak değerlendirilmektedir.
Böylece Anadolu liseleri, fen liseleri gibi, öğrencileri bir sınavla seçilmiş olan okullardan mezun olanların ortaöğretim başarı puanları diğer okulların mezunlarınınkinden daha yüksek olarak değerlendirilmektedir.
ÖSYM’nin uyguladığı seçme sistemi adayların Tercih Bildirim Formunu doldururken, girmeyi en çok istediği programı en başa yazdıklarını varsaymaktadır.
Kişinin girmeyi en çok arzu ettiği program ise onun zihinsel, bedensel ve duyuşsal özelliklerine ve ekonomik olanaklarına en çok uyan program olmalıdır.
Daha önce de değinildiği gibi, bir kimse pek çok kişinin girmek istediği, popüler ve dolayısıyla taban puanı yüksek bir programa girip akademik yeteneğini kanıtlamayı en önemli hedef olarak benimser ve diğer özelliklerinin programa uygunluğunu dikkate almazsa programa girmeyi başarsa bile oradan mezun olmayı başaramayabilir.
Çok zeki fakat zevkine , rahatına düşkün bir genç, zekası sayesinde sınavı kazanabilir ama çalışma alışkanlığına sahip olmadığı için, kendisi gibi seçkin öğrencilerin bulunduğu ve başarının gayrete, disiplinli çalışmaya bağlı olduğu bir öğretim ortamına ayak uydurmakta çok zorluk çekebilir. Daha düşük puanla girilebilen bir başka program bu gencin yapısına daha uygun olabilir.

Çağdaş bir toplumda özgür bir bireyin önemli gelişim görevlerinden biri de mesleğini seçmesidir. Bir kimsenin herhangi bir konuda doğru bir seçme işlemi yapılabilmesi, ya da başka bir deyişle, sağlıklı karar verebilmesi için, her şeyden önce, neler istediğini ve bunları elde edebilmek için ne gibi olanaklara sahip olduğunu bilmesi gerekir. Bu işlemden sonra, daha iyisi bununla beraber yapacağı işlem, çeşitli seçenekleri inceleyip, her birinin isteklerine ve koşullarına ne derece uygun olduğunu değerlendirmektir.
Çarşıya çıkmadan önce alacağı şeylerin listesini yapan ve bunlar için yeterli parası olup olmadığını yoklayan, çarşıdaki malların kalite ve fiyatlarını inceleyerek gereksinmelerine ve parasına uygun bulduklarını alan bir kimsenin davranışı buna örnek olarak gösterilebilir Bu işlemleri dikkatli ve özenli şekilde yapmayan kimselerin hayal kırıklığı ile karşılaşmaları kaçınılmazdır.

Bazı gençlerin, meslek seçimi gibi önemli bir kararı oluştururken yukarıda belirtilen gelişim görevini gerektiği ölçüde yerine getiremedikleri ve bu yüzden mutsuz oldukları gözlenmektedir. Meslek seçimi kararının sağlıklı bir biçimde oluşturulmasını güçleştiren bazı etmenler vardır.
Bunların bir bölümünü gençlerin çalışma dünyası ve insan nitelikleri hakkında edinmiş oldukları bir takım inançlar ve genellemeler oluşturmaktadır. Aşağıda, yükseköğrenim görmek isteyen gençlerin dile getirdiği bazı yargılar tartışılmıştır:

Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’nın verdiği karara göre hizmet sunumu ya da edinimi için Türklerin AB ülkelerine vizesiz girebileceği ileri sürüldü. İşte şanslı meslekler:

AB ülkelerine hizmet sunumu ya da edinimi için giden iş adamı, esnaf, öğrenci, sporcu, gazeteci, avukat, doktor, şoför ve diğer meslek gruplarının vizesiz seyahat edebileceği açıklandı.

Akdeniz Üniversitesi (AÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Harun Gümrükçü, Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’nın verdiği bir mahkeme kararıyla AB ülkelerinde 1973’ten sonra Türk vatandaşlarına getirilen tüm kısıtlamaların kaldırıldığını ileri sürdü.

Gümrükçü, 25 ülkeyi bağlayan karara göre, AB ülkelerine hizmet sunumu ya da edinimi için giden iş adamı, esnaf, öğrenci, sporcu, gazeteci, avukat, doktor, şoför ve diğer meslek gruplarının vizesiz seyahat edebileceğini açıkladı.

Gümrükçü, düzenlediği basın toplantısında, AB üye ülkelerinin en yüksek ve en son yargılama merci olan Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’nın (ATAD) 20 Eylül 2007 tarihinde Türkiye ve Avrupa’da yaşayan Türklere yönelik önemli bir mahkeme kararı verdiğini ve kararın 25 üye ülkeyi bağladığını söyledi.

Her bireyin hayat tarzı, karakteri, hayata bakışı bir diğerinden farklı olduğu için, kişi öncelikle kendini en iyi şekilde ifade edebileceği, hayat boyu uğraşmaktan sıkılmayacağı ve yapısına uygun olan mesleğe yönelmeldir. Peki bu meslek nedir? Siz ne yapmak için doğdunuz?

Bu sorunun cevabını yeteneklerinize, kişisel başarılarınıza, niteliklerinize, geçmiş iş deneyimlerinize, ilgi alanlarınıza, değer yargılarınıza ve gereksinimlerinize bir göz atarak düşünmeye başlamanızda fayda vardır. Bu konuları ayrıntılı bir şekilde ortaya çıkarmanıza ve hangi mesleğin size uygun olduğunu anlamanıza yardımcı olabilecek aşağıdaki birkaç soruya da göz atınız. Sorulara verdiğiniz yanıtları not alın ve hangi meslek grubu cevaplarınızda sayısal üstünlük gösteriyorsa, ideal işinizin o veya ona yakın olduğunu göreceksiniz.

1-Hayalleriniz nelerdir?
2-Hobileriniz nelerdir?
3-Arkadaşlarınızla hangi konular hakkında konuşmaktan hoşlanıyorsunuz?
4-En çok hoşunuza giden meslek hangisi?

Gençler hangi mesleği neden seçtiklerini, mesleğe ilgilerinin olup olmadığını bilmiyor. Bu yüzden yanlış tercihlerde bulunup üzülmektense, iyice karar verip sınav öncesinde bazı önerilere kulak vermek gerekiyor.

Hayatımızın en önemli kararlarından biri meslek seçimimizdir. Seçtiğimiz meslek hayatımız boyunca bizimle beraberdir. Onu, nereye gidersek gidelim hep yanımızda taşırız.

Doktor olduğunuzda bu sadece hastanede yaptığınız bir meslek değildir artık. Gittiğiniz her yerde "doktor bey-hanım gelmiş" diye ağırlanırsınız. Gittiğiniz yerlerin bir çoğunda "Yaa benim de şuramda çok fena bir ağrım var bir bakabilir misin?" gibilerinden sorularla mesleğiniz hayatınızın her anına girer. Bir bilgisayarcı olduysanız mutlaka gittiğiniz yerlerde formatlanması gereken veya arızası olan bir bilgisayardan size şikayet edilir ve onu düzeltmenizi talep ederler yakınlarınız. Tabi bu şikayet edilecek bir durum değil. Çünkü insanların siz neyi iyi biliyorsanız o konuda sizden yardım talep etmeleri kadar doğal bir şey de yoktur.

Meslekler vardı eskiden aile boyu çoluk çocuğun bile çalıştığı işleri yetiştirebilmek için. Yedi nesline geçim temin edeceği düşünülürdü meslek erbabının. Çuvalla para kazanırlardı. Çok zaman konu komşusu takılırdı “nereye koyacaksın bu kadar parayı” diye. Sonra zaman geldi işleri azalmaya başladı. Çoluk çocukla birlikte bütün ailenin çalıştığı halde müşterilerinden işleri bitiremediği için şikâyetler alan emektar sanatkârlar, müşteri beklemeye başladılar. Gözleri yollara bakar oldu. Her sabah hevesle duayla açtılar ekmek kapılarını, sağı solu süpürdüler ama gözleri yollarda kaldı hep… Akşamları boynu bükük döndüler evlerine günlerce haftalarca. Önce çocuklar terk etti güzide meslekleri. İnatla direndiler ayakta kalabilmek için. Bu yaştan sonra da ne iş değişirdi, ne de ömre bedel meslek. Çoğu yerde dünya ile birlikte terk edildi meslekler, bir bir kapandı ekmek kapıları.

Hepsi gözünüzün önüne gelmiştir. Nalbantlar, Tabakçılar, Semerciler, Kalaycılar, Bakırcılar, Sepetçiler, Değirmenciler, Kispetçiler, daha pek çok meslek dalı en önemli geçim kaynakları iken, birer birer gösterilir hale geldi. Teknolojiye, değişen ihtiyaçlara yenildiler çaresiz…

Bilişim gençlere kariyer fırsatları sunuyor

Tüm şirketler için teknoloji yatırımı kaçınılmaz hale geldiği için, ‘bilgisayardan anlayan’ elemanlara rağbet giderek artıyor. Meslek edinmek veya iş değiştirmek isteyenler için bilişim eğitim programları gelecek vaat ediyor. PCnet dergisi, Aralık sayısında bu konuyu mercek altına aldı.

Gazetelerin insan kaynakları sayfaları ve internet sitelerinde en çok eleman arama ilanı bilişim çalışanları için veriliyor. Bu fırsatı değerlendirerek kendilerine teknolojik bir kariyer çizmek isteyenler için pek çok eğitim programı bulunuyor. Başta Bilge Adam, Netron, Edutime ve Bilginç olmak üzere üniversite kalitesinde eğitimler veren kurumlar her yaştan insana yeni bir mesleğin yolunu açıyor. Pek çok farklı alanda uzmanlaşmak mümkün. Yazılımdan ağ sistemlerine, internet teknolojilerinden görsel tasarıma kadar pek çok alanda sertifika sahibi olmak mümkün. İlköğretimden üniversiteye ve yüksek lisansa kadar tüm eğitim derecelerine uygun eğitim olanakları sunan kurumlar, bilgi işlem elemanı olmak isteyenler için teknik yoğunluklu eğitimler de sunuyor. Üstelik alınan eğitimler sonucunda verilen sertifikalar uluslararası geçerliliğe sahip.

"Girişimci olmaya niyetlenenler çok çalışmalısınız ve asla denemekten vazgeçmemelisiniz"

Girişimci olmayı hedefleyenlere önerilerimiz?

Aradığımız her şey için ilk başvurduğumuz adres olan internetin gelişmesi yeni iş imkânlarını da beraberinde getirdi.

Aradığımız her şey için ilk başvurduğumuz adres olan internetin gelişmesi yeni iş imkânlarını da beraberinde getirdi.

Şirketlere web sayfası zorunluluğu şartı, web tasarımcılığını gözde mesleklerden biri haline getirdi. “Kâr marjı yüksek, talep yoğun” diyen herkes artık bu işe giriyor. Özellikle de gençler...

“Üniversitede bu bölümü okumadım, üniversite mezunu değilim” deyip pes etmiyor, maharetini de sırtlayıp soluğu kurslarda alıyor. Bunlardan biri de Sevben Durhat. “Çağımız teknoloji çağı ve web tasarımı bunun adı oldu. Bu yüzden web ve grafik uzmanlığı eğitimi alıyor, aynı zamanda açıköğretim okuyorum, bir diplomaya sahip olmak için.” diyen Durhat’a göre şirketler için web sayfaları birer şube. Bu anlamda grafik ve web uzmanlığı geleceğin mesleği olarak görülüyor. Her türlü çalışma ortamına sahip olduğu için bu mesleğin özellikle bayanlara uygun olduğunu söyleyen Durhat, ‘webmaster’lığı üniversite okumadan sahip olunacak en iyi meslek olarak görüyor. Yine web ve grafik uzmanlığı için kursa gidenlerden Şenay Ağgez de internetin günümüzde vazgeçilmez olduğu görüşünde. Tasarımı, yeni şeyler üretmeyi sevdiğini belirten Ağgez’e göre bu iş hem kârlı hem de zevkli. Bilgi teknolojilerinin herhangi bir alanında kariyer sahibi olmanın saygınlık ve parayı eşdeğer olarak beraberinde getirdiğini belirten Edutime’ın genel müdürü Özgür Demir de işyerlerinin de saygın ve örnek alınan kişi modeline dönüşmenin insana maddesel güç kattığını aktarıyor. Demir, bunun, kişinin performansının artması ve mutlu bir yaşam standardına ulaşmasında en büyük etken olduğunu sözlerine ekliyor.

İşsizlik, ülkemizde hep sorun oldu. Ancak şimdi, üniversite mezunu da, diplomasını alır almaz işsizler ordusuna dahil oluyor. Psikiyatrların, ‘İşsizlik hasta eder’ teşhisini koydukları sorunun çözümü de maalesef yetişkinlerde.
 
Üniversite gençliğini şu günlerde kara kara düşündüren şey, son yıllarda daha da artan işsizlik. İlk izlenimler, üniversite mezunu, dil ve program bilen bir gencin iş problemi yaşamayacağı yönünde. Oysa durum hiç de öyle değil. Özel kabiliyetler geliştirmeleri ve gelişen teknolojiyi yakalamalarının karşılığında az bir ücret talep edilmesinin istendiği bir ortam mevcut. Böyle bir ortamda gelecek kaygısı güden bir gencin başarıyı yakalaması ve doğru işi bulması zorlaşıyor.

Okulu bitirdin ve bir işe girdin. Sana bir masa verdiler. Bir bilgisayarın bile var. Öğrencilik yıllarının avare havası geri gelmemek üzere geçti gitti.
 
Daha yirmilerindesin. Kariyer merdiveninin henüz ilk basamağına adım attın ama "gerçek" hayat tüm sorunları ve stresi ile omuzlarına bindi bile. Yükselmek, daha fazla para kazanmak istiyorsun.
 
Ancak hayat o kadar zor ki...
 
Belirsizliğin Sisi
 
Yeni bir işe girdiğinde önce belirsizlik bulutları üzerine çöker. "Yukarısı"nın senden tam ne istediğini bir türlü belirleyemezsin. Öncelikler ve önemli görülen şeyler sık sık değişir. Sorular çok cevaplar azdır. Her yaptığında eksik bulurlar. Bunalır gibi olur, anfilerin özlemini çekersin.